«Kók týdyń jelbiregeni, janyma qýat beredi» dep halyq arasyna keń taraǵan tamasha ánde aıtylatyndaı, qazir jer júzindegi bar qazaqtyń kózine kók Týymyz ottaı basylady. Basqa tústi qalamaı, naq osy, zeńgir kók aspannyń túsin usynǵan marqum Sháken Nııazbekov aǵamyzdyń tapqyrlyǵyna da tánti bolasyń.
Qazaq ózi kók tústi ejelden janyna jaqyn tartyp, jaqsy dúnıeniń bárin kókke teńegen ǵoı. Máselen, jasyl shópti «kók shóp» deıdi, dala jaınap, gúldedi me degendi «kók shyǵyp pa», «dala kóktep pe» deıdi, ańyz áńgimelerde de er jigittiń qanaty retinde «kók tulpar» jıi qoldanylady. Aqqýdyń balapanyn kógildir dep, qyzdyń ádemiligin «aqqýdyń kógildirindeı» dep madaqtaǵan... Kók tús aspan ǵana emes, tirshiliktiń aýadan keıingi nári – sýdyń da túsi. Dúnıejúziniń kartasyndaǵy sypyra sary boıaýly shól-shóleıttiń ortasynda kók tús kórinse, ol qaınaǵan tirshiliktiń kórinisindeı elesteıdi...
Ejelgi rámiztaný ilimindegi bultsyz kók aspannyń túsi beıbitshiliktiń, tynyshtyqtyń, jasampazdyqtyń nyshany bolsa, Qazaqstan halqy sol talaptyń úddesinen tabylyp keledi. Týdyń nusqasyn daıyndaýǵa qatysqan 600-ge jýyq avtordyń ishinde jeńip shyǵyp, óziniń ıdeıasynyń bárinen basym ekenin tanytqan Sh.Nııazbekov oǵan kún men onyń astynda qalyqtaǵan qyrannyń beınesin nege salǵanyn bylaı aıtqan edi: «Kók aspanda kún bolýy kerek. Qazaq eli táýelsizdigin aldy. Álem elderimen ıyq teńestire alatyndaı jaǵdaıǵa jetti, degenniń nyshany bul. Al búrkit – eń bıikke kóteriletin qaısar qus. Qyran qashanda qazaqta erlik pen azattyqtyń sımvoly bolǵan. Osy qyrandy alǵash ret tek bizdiń babalarymyz ǵana baǵyndyryp, qolyna qondyra bilgen. Sondyqtan da qyran qustyń Týymyzda beınelenýi – zańdylyq!». («Tý – memlekettiń eń qysqa jazylǵan konstıtýsııasy»., «EQ».,A.Esalı.,25.11.2011jyl).
Tynyshtyq pen beıbitshilik, túrli etnostar arasynda tatýlyq ornaǵan, ekonomıkalyq turaqtylyq qalyptasqan, elimizdiń damý sıpaty men basty nyshandarymyz – Eltańba men Ánuranymyz da úılesim taýyp, jarasym berip tur. Jandarbek Málibekov pen Shot-Aman Ýálıhan usynǵan gerb nusqasynyń qabyldanǵany da utymdy sheshim boldy. Kók aspannyń fonyndaǵy shańyraq-kúnnen jaıylǵan shuǵyla barlyq tarapqa quıylyp tur. Al qanatty pyraqtar qazaq tanymynyń únemi joǵaryǵa órlep, armany men qııalynyń eshqashan toqyramaıtyndyǵynyń sımvoly. Joǵarydaǵy jarqyraǵan juldyz ben astyndaǵy «Qazaqstan» sózi – osynyń bári bir dóńgelektiń ishine syıyp, birtutastyqty aıǵaqtap tur.
Úsh rámizdiń ishindegi Gımnniń tarıhy qyzyqtaý. Ol áýeli 1992 jylǵy maýsymda ataqty kompozıtorlar Muqan Tólebaev, Evgenıı Brýsılovskıı jáne Latıf Hamıdıdiń mýzykasyna jazylǵan Muzafar Álimbaev, Tumanbaı Moldaǵalıev, Qadyr Myrza Áli jáne Jadyra Dáribaeva sııaqty aqyndarymyzdyń shyǵarmasymen bekitildi. Bul mýzykasy da, sózderi de qýatty Ánuran bolatyn. Alaıda kompozıtor Shámshi Qaldaıaqov pen aqyn Jumeken Nájimedenovtiń «Meniń Qazaqstanym» áni beıresmı gımnge aınalyp, búkil qazaq dalasy, eńbektegen sábıden eńkeıgen kárige deıin sony shyrqap ketti. О́ıtkeni bul án qazaqtyń azattyqqa umtylǵan aqyl-oıynyń el men jerge degen patrıottyq seziminiń aıqyn kórinisi. Sondyqtan Elbasynyń usynysymen ánniń sózindegi keıbir tustaryna erekshe qýat beretin jańa joldar engizilip, 2006 jyly ol Parlamenttiń qaraýyna usynyldy. Osy joldardyń avtory Májilistegi sol talqylaýdy óz kózimen kórgen edi. Sóıtip burynǵy «Dýmandy bastady, Dalama qarashy! Keń eken jer degen, Jerge dán shyqty ǵoı. Dán egip terlegen Qazaǵym myqty ǵoı» degen joldar N.Nazarbaevtyń ózgertýimen «Erliktiń dastany, Elime qarashy! Ejelden er degen, Dańqymyz shyqty ǵoı. Namysyn bermegen, Qazaǵym myqty ǵoı!» dep, al qaıyrmasyndaǵy «Meniń elim, meniń elim, Jyryń bolyp tógilemin, Gúliń bolyp egilemin, elim! Týǵan jerim meniń — Qazaqstanym!» degen joldar da az ǵana ózgeriske ushyrap: «Meniń elim, meniń elim, Gúliń bolyp egilemin, Jyryń bolyp tógilemin, elim! Týǵan jerim meniń – Qazaqstanym!» bolyp shyqty. Al endi ekinshi shýmaǵyndaǵy «Saǵymdy dalam bar, Sabyrly kólim bar. Qarańdar, jarańdar, Osyndaı elim bar. Qarsy alǵan ýaqytty, Ejelgi dosyndaı. Bizdiń el baqytty, Bizdiń el osyndaı» degen joldar «Urpaqqa jol ashqan, Keń-baıtaq jerim bar. Birligi jarasqan, Táýelsiz elim bar. Qarsy alǵan ýaqytty, Máńgilik dosyndaı, Bizdiń el baqytty, Bizdiń el osyndaı!» degen ózgeristerimen qabyldanyp, barlyq qazaqstandyqtardyń qosyla shyrqaıtyn Gımnine aınalǵan edi.
Qaıbir jyly Cheshenstan astanasynda aýyr atletıkadan álemdik jarys bolyp, jeńis tuǵyryna kóterilgen sportshymyz I.Ilınniń qurmetine Qazaqstannyń eski gımni shyrqalǵanda Ilıa bul emes dep basyn shaıqap turyp alyp, aqyry jańa Gımndi shyrqatqan edi... Mine, bul barlyq qazaqstandyqtardyń óz Gımnine degen qurmetiniń bir kórinisi.
Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»